Top +20 Các Dòng Họ Hiếm Ở Việt Nam ⚡ Ít Người Biến Đến
![](https://thuylinh.info/wp-content/uploads/2022/12/hoa-tiet-chim-hac-va-nai-1536x864_cf6f48d084b5462fb07211308ef8e1bf-780x470.webp)
Xem nhanh
Ai cũng đều có riêng cho mình 1 họ tên để nhận biết nguồn gốc và họ hàng trong cùng 1 gia đình với nhau. Chắc hẳn các bạn đã nghe nhiều những họ Nguyễn, Lê, Trần nhưng thi thoảng cũng nghe những họ rất lạ. Đó là 1 điều dễ hiểu bởi vì đất nước ta đa dân tộc với hơn 54 người anh em khác nhau. Vậy thì Việt Nam có bao nhiêu họ và các họ hiếm ở Việt Nam gồm những họ gì? Hãy cùng khám phá qua bài viết bên dưới nhé!
Họ nghĩa là gì?
Trước khi tìm hiểu đất nước Việt Nam có bao nhiêu họ chúng ta sẽ tìm hiểu trước họ là gì? Ở Việt Nam hay các nước trên thế giới, khi mỗi một con người được sinh ra đều được đặt họ và tên. Tùy theo mỗi khu vực, mỗi quốc gia hoặc các vùng lãnh thổ khác nhau sẽ có cách đặt tên và vị trí họ tên riêng biệt.
Đối với các nước Châu Âu thông thường tên sẽ được đặt trước họ, còn tại các nước Châu Á thì ngược lại họ trước tên sau. Ở Việt Nam, họ và tên của mỗi người sẽ được đặt tên theo cấu trúc như sau: Họ + tên đệm + tên chính. Ví dụ: Trương Thị Hà Linh, Đào Nguyên Bảo, Mai Việt Tiến,…
Hầu hết ở các nước trên thế giới nhiều quốc gia sẽ đặt tên một người có đầy đủ cả tên và họ. Nhưng có những quốc gia đặc biệt sẽ có tên được đặt theo 2 họ hoặc 2 tên hai họ hoàn toàn tách biệt. Hoặc ở một số nước như Tây Tạng, Iceland hoặc người dân sống ở đảo Java chỉ có tên lại không có họ…
Như vậy, để dễ hiểu thì họ chính là một phần trong cấu trúc họ tên đầy đủ của một người. Từ đó có thể nhận biết được người đó thuộc dòng họ nào. Còn dòng họ được sử dụng để chỉ chung những người có “vị thủy tổ”, có chung huyết thống. So với họ thì dòng họ mang một ý nghĩa lớn hơn rất nhiều.
Việt Nam có bao nhiêu họ?
Việt Nam là đất nước nằm trong khu vực Châu Á – Đông Nam Á và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Đông Á, đặc biệt là nền văn hóa Trung Quốc. Cũng vì thế, họ người Việt cũng bị ảnh hưởng không ít từ một phần họ của người Trung Quốc. Tuy nhiên, Việt Nam lại không có quá nhiều họ như vậy.
Với 54 dân tộc sống ở Việt Nam thì người Kinh chiếm phần lớn, còn các dân tộc thiểu số sống rải rác trên khắp lãnh thổ. Đa phần họ ở Việt Nam đều từ các dòng họ lớn đến từ một triều đại lịch sử nào đó của nước ta. Với sự phát triển của con người, sự thay đổi trong xã hội khiến cho số lượng họ của người Việt cũng thay đổi theo.
Vậy Việt Nam có bao nhiêu họ? Theo như thống kê mới nhất trong cuốn Họ và tên người Việt Nam nước ta đến nay có gần 1023 họ. Trong đó, người Kinh có 300 họ khác nhau, số còn lại là họ của các dân tộc thiểu số và một số họ khác có nguồn gốc từ Trung Quốc xưa.
Danh sách những họ hiếm ở Việt Nam
Bên cạnh những họ phổ biến thường gặp thì ở Việt Nam cũng xuất hiện một số họ hiếm nhưng đa phần các họ này, gồm cả một số họ ở trên đều có xuất xứ từ Trung Quốc. Dưới đây là ví dụ về một số họ hiếm gặp ở Việt Nam:
- Họ Hạch
- Họ Phùng
- Họ Vi
- Họ Nông
- Họ Âu
- Họ Phương
- Họ Bạc
- Họ Hi
- Họ Giáp
- Họ Yên
- Họ Tiếp
- Họ Cảnh
- Họ Dã
- Họ Đôn
- Họ Bì
- Họ Ca
- Họ Lạc
- Họ Thào
- Họ Ung
- Họ Ma
- Họ Chiêm
Như đã nêu ở phía trên, có đến 90% người Việt Nam mang những họ phổ biến như Nguyễn, Lê. Vậy chính xác là chỉ có khoảng 10% họ còn lại là những họ hiếm ở Việt Nam. Tiêu biểu phải kể đến các họ Thạch, họ Vi, họ Nông, họ Xa, họ Phùng, họ Uông, họ Khâu… Hầu hết các họ hiếm này đều có nguồn gốc từ Trung Quốc và chúng ta nhiều lúc sẽ nghe thấy những họ này từ những người Hoa hoặc những người sống ở vùng núi.
Các họ phổ biến tại Việt Nam
Việt Nam nhiều họ khác nhau là vậy, duy chỉ 13 họ phổ biến nhất bao gồm: Họ Nguyễn (39%) , họ Trần (11%), họ Lê (10%), họ Phạm (7%), họ Hoàng (5%). Các họ phổ biến còn lại là: Phan, Đặng, Vũ (Võ), Bùi, Hồ, Đỗ, Ngô, Dương, Lý.
Đa số những họ phổ biến ở Việt Nam đều liên quan tới các triều đại phong kiến Việt Nam. Họ phổ biến nhất của người Kinh và của tất cả người Việt Nam chính là họ Nguyễn. Một thống kê vào năm 2005 đã chứng minh có tới khoảng 38% dân số Việt Nam có họ Nguyễn. Đây cũng là một điều dễ hiểu bởi, triều đại nhà Nguyễn chính là triều đại cuối cùng của phong kiến Việt Nam.
Tương tự, các họ như Trần, Lê, Lý cũng khá phổ biến bởi vì đó là họ của các vị hoàng tộc từng cai trị tại Việt Nam. Đó là triều đại nhà Trần, nhà Tiền Lê – Hậu Lê và nhà Lý.
Nguồn gốc các họ ở Việt Nam
Nguồn gốc họ nói chung
Theo một số chuyên gia nghiên cứu cho rằng họ của người Việt Nam có từ năm 2592 TCN. Khi đó dưới sự trị vì của vua Phục Hy tại Trung Quốc đã đặt ra quy định mỗi người dân phải có họ và tên đầy đủ. Những ai có chung họ với nhau thì 3 đời sẽ không được lấy nhau. Từ đó bắt đầu nảy sinh ra nhiều họ khác nhau để có thể tránh được tục này.
Đối với người Việt Nam sinh sống ở khu vực gần biên giới Trung Quốc, vì thế mà cũng ảnh hưởng ít nhiều với văn hóa người Hoa nhiều năm.
Nguồn gốc họ của người Việt Nam
Họ của người Việt Nam được nhiều người biết đến là xuất phát từ thời Vua Hùng và Vua An Dương Vương đặt họ tên cho dân tộc ta. Nhưng theo một số chuyên gia đây là quan điểm không chính xác. Bởi vì khi đó Việt Nam vẫn đang trong thời kỳ mẫu hệ nên sẽ không thể có họ được, ngay cả Vua Hùng khi đó cũng chưa có họ rõ ràng.
Chính vì thế, họ và tên người Việt Nam được tin là xuất hiện và thời kỳ đầu Công Nguyên. Trải qua nhiều năm lịch sử khi ở chế độ phụ hệ các cuộc hôn nhân dị tộc Việt – Hán với mục đích là đồng hóa người Việt trở thành người Hán. Khi đó con cháu được sinh ra sẽ đặt tên theo người Hán.
Đặc trưng của chế độ này đó là Lý Bí – hậu duệ đời thứ 7 dòng họ Lý Toàn. Cha của ông là Lý Toàn có nguồn gốc ở phía Nam Trung Quốc, mẹ của Lý Bí là bà Lê Thị Oánh, một người quê Thanh Hóa. Vậy nên cũng từ đó mà các họ của người Việt Nam đã xuất hiện chính thức như vậy. Theo một số nguồn thông tin khác các dân tộc thiểu số bản địa cho rằng họ của người Việt Nam có nguồn gốc từ tín ngưỡng thờ vật tổ (tô -tem).
Cách đặt họ của người Việt Nam
Theo những nhà nghiên cứu, họ người Việt Nam được đặt dựa trên nhiều lý do, gồm có 6 lý do chính. Người Trung Quốc di cư vào Việt Nam qua nhiều đường. Trước hết, đó là thời kì đô hộ Việt Nam một nghìn năm. Với việc sinh sống và đóng chiếm đất nước ta trong thời gian dài. Ngoài ra, còn có nhiều cuộc hôn phối với người Việt nên đã làm cho họ người Việt Nam đã được lấy theo họ của người Trung Quốc.
Vào thời vua Minh Mạng, người dân Trung Quốc được ban họ theo các buôn làng. Cũng vì thế mà người dân tộc thiểu số đã để họ của người Việt chuyển sang chữ Hán cho dễ đọc. Điển hình vào năm 1827 tại Quảng Bình, Quảng Trị một số dân tộc thiểu số đã đổi họ sang họ lạ như: Lãnh, Lâm, Thạch, Khâu, Hướng, Sơn, Thiết…Cho tới năm 1837, tức là 10 năm sau nhà vua bắt người dân tộc Chăm đổi thành họ: Châu, Hàn, Lưu, Huỳnh, Trương, Nguyễn, …
Một số dân tộc ở vùng thiểu số lại được các tù trưởng đặt họ tên. Các họ này được đặt xuất phát từ tiếng nói chung trong tộc đó tuy nhiên được đọc và phiên âm thành chữ Nôm để dễ nhớ hơn, thuần Việt hơn. Ví dụ: họ Lò, Ma, Teo, Đèo… là những họ chỉ xuất hiện ở vùng Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai…
Một lý do đặt họ khác nữa là để tránh phạm húy. Ví dụ trong họ Vũ đặt lệch là Võ, trong dòng họ Hoàng còn có họ Huỳnh, hay Chu và Châu… Những họ này có chung huyết mạch nhưng ở dưới thời phong kiến vấn đề phạm húy hoặc tên húy bị cấm kỵ không được gọi ra. Vì vậy, nếu như người dân có họ với những người thuộc hoàng tộc buộc phải đổi sang một họ khác có cách phát âm tương tự.
Chuyện đổi họ để tránh sự diệt vong xảy ra rất nhiều trong lịch sử của dân tộc ta. Ví dụ như Trần Thủ Độ đã bắt con cháu nhà họ Lý phải đổi sang họ Nguyễn. Bởi vì tổ tiên nhà họ Trần trước đây cũng từng mang họ Lý.
Hay khi Nhà Mạc thất bại và sụp đổ thì những người con cháu khi đó chạy thoát thân đã lần lượt đổi sang các họ khác: Lý, Trần, Nguyễn, Trịnh…. Hay Triều Nguyễn khi đem quân đánh Tây Sơn cũng khiến con cháu từng đi theo Vua Quang Trung phải đổi họ của mình để tránh nguy cơ bị diệt vong.
Qua bài viết trên đây chắc hẳn các bạn đã có thể hiểu rõ được Việt Nam có bao nhiêu họ và các họ hiếm ở Việt Nam là gì? Hy vọng rằng đây là 1 bài viết hữu ích với bạn. Nếu bạn còn biết được các họ hiếm nào của nước ta thì đừng ngần ngại mà hãy để lại bình luận bên dưới nhé!